कोटिंग सामग्रीचा उद्देश
स्टील पाईपला गंज लागू नये म्हणून त्याच्या बाह्य पृष्ठभागावर कोटिंग करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. स्टील पाईपच्या पृष्ठभागावर गंज लागल्यास त्याच्या कार्यक्षमतेवर, गुणवत्तेवर आणि दिसण्यावर लक्षणीय परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे, कोटिंग प्रक्रियेचा स्टील पाईप उत्पादनांच्या एकूण गुणवत्तेवर मोठा प्रभाव पडतो.
-
कोटिंग सामग्रीसाठी आवश्यकता
अमेरिकन पेट्रोलियम इन्स्टिट्यूटने ठरवलेल्या मानकांनुसार, स्टीलच्या पाईप्सनी किमान तीन महिने गंजरोधक क्षमता राखली पाहिजे. तथापि, अधिक काळ गंजरोधक राहण्याची मागणी वाढली आहे, कारण अनेक वापरकर्त्यांना घराबाहेरील साठवणुकीच्या परिस्थितीत ३ ते ६ महिने गंजरोधक क्षमतेची आवश्यकता असते. दीर्घायुष्याच्या गरजेव्यतिरिक्त, वापरकर्त्यांची अशी अपेक्षा असते की कोटिंगमुळे पृष्ठभाग गुळगुळीत राहील, गंजरोधक घटकांचे वितरण एकसमान होईल आणि दृश्य गुणवत्तेवर परिणाम करू शकणारी कोणतीही जागा सुटणार नाही किंवा थेंब पडणार नाहीत.
-
कोटिंग सामग्रीचे प्रकार आणि त्यांचे फायदे आणि तोटे
शहरी भूमिगत पाईप नेटवर्कमध्ये,स्टील पाईपगॅस, तेल, पाणी आणि इतर अनेक पदार्थांच्या वाहतुकीसाठी यांचा वापर वाढत आहे. या पाईप्सवरील आवरणे पारंपरिक डांबरी पदार्थांपासून विकसित होऊन पॉलिथिलीन रेझिन आणि इपॉक्सी रेझिन पदार्थांपर्यंत पोहोचली आहेत. पॉलिथिलीन रेझिन आवरणांचा वापर १९८० च्या दशकात सुरू झाला आणि विविध उपयोगांनुसार, घटक आणि आवरण प्रक्रियांमध्ये हळूहळू सुधारणा होत गेल्या आहेत.
३.१ पेट्रोलियम डांबर लेपन
पेट्रोलियम डांबराचा लेप, जो एक पारंपरिक गंजरोधक थर आहे, तो पेट्रोलियम डांबराच्या थरांनी बनलेला असतो, ज्याला फायबरग्लास कापडाने आणि बाह्य संरक्षक पॉलिव्हिनिल क्लोराइड फिल्मने अधिक मजबूत केलेले असते. यामुळे उत्कृष्ट जलरोधकता, विविध पृष्ठभागांवर चांगली पकड आणि किफायतशीरपणा मिळतो. तथापि, याचे काही तोटे आहेत, जसे की तापमानातील बदलांना संवेदनशील असणे, कमी तापमानात ठिसूळ होणे, आणि विशेषतः खडकाळ जमिनीच्या परिस्थितीत, जुने होऊन तडे जाण्याची शक्यता असणे, ज्यामुळे अतिरिक्त संरक्षक उपाययोजना आणि वाढीव खर्चाची आवश्यकता भासते.
३.२ कोल टार इपॉक्सी कोटिंग
इपॉक्सी रेझिन आणि कोल टार डांबरापासून बनवलेल्या कोल टार इपॉक्सीमध्ये उत्कृष्ट जल आणि रासायनिक प्रतिकारशक्ती, गंजरोधकता, चांगली आसंजनक्षमता, यांत्रिक शक्ती आणि उष्णतारोधक गुणधर्म असतात. तथापि, ते लावल्यानंतर त्याला पूर्णपणे मुरण्यासाठी जास्त वेळ लागतो, ज्यामुळे या काळात हवामानातील प्रतिकूल परिणामांना ते बळी पडते. शिवाय, या कोटिंग प्रणालीमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या विविध घटकांना विशेष साठवणुकीची आवश्यकता असते, ज्यामुळे खर्च वाढतो.
३.३ इपॉक्सी पावडर कोटिंग
१९६० च्या दशकात सादर करण्यात आलेल्या इपॉक्सी पावडर कोटिंगमध्ये, पूर्व-प्रक्रिया केलेल्या आणि पूर्व-तापवलेल्या पाईपच्या पृष्ठभागावर इलेक्ट्रोस्टॅटिक पद्धतीने पावडर फवारली जाते, ज्यामुळे एक दाट गंज-प्रतिरोधक थर तयार होतो. याच्या फायद्यांमध्ये विस्तृत तापमान श्रेणी (-६०°C ते १००°C), मजबूत आसंजन, कॅथोडिक डिसबॉन्डमेंट, आघात, लवचिकता आणि वेल्डच्या नुकसानीस चांगला प्रतिकार यांचा समावेश आहे. तथापि, त्याचा पातळ थर असल्यामुळे तो सहज खराब होऊ शकतो आणि त्यासाठी अत्याधुनिक उत्पादन तंत्रज्ञान व उपकरणांची आवश्यकता असते, ज्यामुळे प्रत्यक्ष वापरामध्ये आव्हाने निर्माण होतात. अनेक बाबतीत उत्कृष्ट असूनही, उष्णता प्रतिरोध आणि एकूण गंज संरक्षणाच्या बाबतीत ते पॉलिथिलीनच्या तुलनेत कमी पडते.
३.४ पॉलीथिलीन गंजरोधक लेप
पॉलिथिलीनमध्ये उत्कृष्ट आघात प्रतिरोधकता, उच्च कठीणता आणि विस्तृत तापमान श्रेणी असते. त्याच्या उत्कृष्ट लवचिकतेमुळे आणि विशेषतः कमी तापमानातील आघात प्रतिरोधकतेमुळे, रशिया आणि पश्चिम युरोपसारख्या थंड प्रदेशांमध्ये पाईपलाईनसाठी याचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. तथापि, मोठ्या व्यासाच्या पाईप्सवर त्याचा वापर करताना आव्हाने कायम आहेत, कारण तिथे ताणामुळे तडे जाण्याची शक्यता असते आणि पाणी शिरल्याने आवरणाखाली क्षरण होऊ शकते. त्यामुळे, सामग्री आणि वापरण्याच्या तंत्रांमध्ये अधिक संशोधन आणि सुधारणांची आवश्यकता आहे.
३.५ जाड गंजरोधक लेप
सामान्य कोटिंग्सच्या तुलनेत, जाड गंज-प्रतिरोधक कोटिंग्स लक्षणीयरीत्या वाढीव गंज-प्रतिरोध प्रदान करतात. ते प्रतिकूल परिस्थितीतही दीर्घकाळ प्रभावी ठरतात, आणि रासायनिक, सागरी व सॉल्व्हेंट वातावरणात त्यांचे आयुर्मान १० ते १५ वर्षांपेक्षा जास्त, तर आम्लधर्मी, अल्कधर्मी किंवा खारट परिस्थितीत ५ वर्षांपेक्षा जास्त असते. या कोटिंग्सची कोरडी जाडी साधारणपणे २०० मायक्रॉन ते २००० मायक्रॉन पर्यंत असते, ज्यामुळे उत्कृष्ट संरक्षण आणि टिकाऊपणा सुनिश्चित होतो. त्यांचा वापर सागरी संरचना, रासायनिक उपकरणे, साठवण टाक्या आणि पाइपलाइन्समध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो.
-
कोटिंग सामग्रीमधील सामान्य समस्या
कोटिंगमधील सामान्य समस्यांमध्ये असमान वापर, गंज-प्रतिरोधक घटकांचे ठिबकणे आणि बुडबुडे तयार होणे यांचा समावेश होतो.
(1) असमान लेपन: पाईपच्या पृष्ठभागावर गंज-प्रतिरोधक घटकांचे असमान वितरण झाल्यामुळे काही ठिकाणी लेपनाची जाडी जास्त होते, ज्यामुळे वाया जाते, तर पातळ किंवा लेपन नसलेल्या भागांमुळे पाईपची गंज-प्रतिरोधक क्षमता कमी होते.
(2) गंजरोधक घटकांचे ठिबकणे: या घटनेत, गंजरोधक घटक पाईपच्या पृष्ठभागावर थेंबांसारखे घट्ट होतात, ज्यामुळे सौंदर्यावर परिणाम होतो परंतु गंजरोधक क्षमतेवर थेट परिणाम होत नाही.
(3) बुडबुड्यांची निर्मिती: अँटी-कॉरोसिव्ह एजंट लावताना त्यात हवा अडकल्यामुळे पाईपच्या पृष्ठभागावर बुडबुडे तयार होतात, ज्यामुळे देखावा आणि कोटिंगची परिणामकारकता या दोन्हीवर परिणाम होतो.
-
कोटिंगच्या गुणवत्तेतील समस्यांचे विश्लेषण
प्रत्येक समस्या विविध कारणांमुळे उद्भवते आणि विविध घटकांमुळे निर्माण होते; आणि गुणवत्तेच्या समस्येमुळे ठळकपणे दिसून येणारा स्टील पाईपचा बंडल देखील अनेक घटकांचे मिश्रण असू शकतो. असमान कोटिंगची कारणे ढोबळमानाने दोन प्रकारांमध्ये विभागली जाऊ शकतात, एक म्हणजे स्टील पाईप कोटिंग बॉक्समध्ये प्रवेश केल्यानंतर फवारणीमुळे होणारी असमानतेची घटना; आणि दुसरी म्हणजे फवारणी न केल्यामुळे होणारी असमानतेची घटना.
पहिल्या घटनेचे कारण स्पष्टपणे दिसून येते, कोटिंग उपकरणामध्ये जेव्हा स्टील पाईप कोटिंग बॉक्समध्ये टाकला जातो, तेव्हा फवारणीसाठी त्याच्या सभोवताली ३६०° मध्ये एकूण ६ गन (केसिंग लाईनमध्ये १२ गन असतात) असतात. जर प्रत्येक गनमधून फवारल्या जाणाऱ्या प्रवाहाचा आकार वेगळा असेल, तर त्यामुळे स्टील पाईपच्या विविध पृष्ठभागांवर क्षरणरोधक घटकाचे असमान वितरण होईल.
दुसरे कारण असे आहे की, फवारणीच्या घटकाव्यतिरिक्त असमान लेपन होण्यामागे इतरही कारणे आहेत. अनेक प्रकारचे घटक आहेत, जसे की स्टील पाईपवर येणारा गंज, खडबडीतपणा, ज्यामुळे लेपन समान रीतीने वितरित होणे कठीण होते; इमल्शन लावताना स्टील पाईपच्या पृष्ठभागावर पाण्याच्या दाबामुळे काही कण शिल्लक राहतात, यावेळी लेपनाचा इमल्शनशी संपर्क आल्यामुळे, संरक्षक घटक स्टील पाईपच्या पृष्ठभागाला चिकटणे कठीण होते, ज्यामुळे स्टील पाईपच्या भागांवर इमल्शनचे लेपन होत नाही, परिणामी संपूर्ण स्टील पाईपचे लेपन एकसमान होत नाही.
(१) क्षरणरोधक द्रव्याचे थेंब लटकण्याचे कारण. स्टील पाईपचा आडवा छेद गोलाकार असतो, प्रत्येक वेळी जेव्हा स्टील पाईपच्या पृष्ठभागावर क्षरणरोधक द्रव्य फवारले जाते, तेव्हा गुरुत्वाकर्षणामुळे वरच्या भागातील आणि कडेकडील क्षरणरोधक द्रव्य खालच्या भागात वाहते, ज्यामुळे थेंब लटकण्याची घटना घडते. चांगली गोष्ट ही आहे की स्टील पाईप कारखान्याच्या कोटिंग उत्पादन लाइनमध्ये ओव्हन उपकरणे असतात, जी स्टील पाईपच्या पृष्ठभागावर फवारलेल्या क्षरणरोधक द्रव्याला वेळेवर गरम करून घट्ट करतात आणि त्याची तरलता कमी करतात. तथापि, जर क्षरणरोधक द्रव्याची चिकटपणा जास्त नसेल; फवारणीनंतर वेळेवर गरम केले नाही; किंवा गरम करण्याचे तापमान जास्त नसेल; नोझल चांगल्या स्थितीत नसेल, इत्यादी कारणांमुळे क्षरणरोधक द्रव्याचे थेंब लटकतात.
(२) क्षरणरोधक फेस येण्याची कारणे. कार्यरत जागेवरील हवेतील आर्द्रतेमुळे, पेंटचे जास्त प्रमाणात विखुरणे होते आणि विखुरण्याच्या प्रक्रियेतील तापमानात घट झाल्यामुळे संरक्षक द्रव्यात बुडबुडे येण्याची घटना घडते. हवेतील आर्द्रता आणि कमी तापमानाच्या परिस्थितीत, फवारलेले संरक्षक द्रव लहान थेंबांमध्ये विखुरले जातात, ज्यामुळे तापमानात घट होते. तापमान कमी झाल्यानंतर जास्त आर्द्रता असलेल्या हवेतील पाणी घनीभूत होऊन संरक्षक द्रवामध्ये मिसळलेले पाण्याचे बारीक थेंब तयार करते आणि अखेरीस ते कोटिंगच्या आत प्रवेश करतात, ज्यामुळे कोटिंगवर फोड येण्याची घटना घडते.
पोस्ट करण्याची वेळ: १५ डिसेंबर २०२३